عشق به پاییز؛ کاوشی عمیق از دیدگاه روانشناسی که چرا پاییز را دوست داریم
اگر خودتان شیفتهی پاییز نیستید، احتمالا کسی را میشناسید که دیوانهی این فصل است. این افراد را میتوان در حال نوشیدن لاته کدو حلوایی، عکس گرفتن از شاخ و برگهای رنگارنگ و لذت بردن از هوای دلچسب پاییزی دید. اما آیا چیزی فراتر از رنگها و طعمهای پاییزی وجود دارد که افراد را مجذوب این فصل میکند؟ به گفتهی متخصصان روانشناسی، بله. ویژگیهای خاصی در پاییز وجود دارد که افراد را عمیقا به خود جذب میکند. در این مطلب از پامپا هم قرار است از دید روانشناسی عشق به پاییز را بررسی کنیم و ببینیم واقعا چرا پاییز را دوست داریم؟ چه جادوی عمیقی در این فصل پنهان شده که ما را دیوانهی خود کرده است؟
شروع دوباره، پررنگترین دلیل روانشناسی عشق به پاییز
پاییز میتواند مثل یک تولد یا آغاز سال نو در زندگی ما جایگاه خاصی داشته باشد. همهی اینها «نشانههای زمانی» (temporal landmarks) یا لحظاتی هستند که برای نحوهی نگاه و استفادهی ما از زمان، ساختار ایجاد میکنند.
دکتر یاسمین سعد، روانشناس بالینی و موسس و مدیر خدمات روانشناسی در خدمات روانشناسی مدیسون پارک، میگوید: «نشانههای زمانی، زندگی را به مراحل ذهنی متمایز تقسیم میکنند و به ما اجازه میدهند تجربیات منفی را پشت سر گذاشته، چشماندازی تازه داشته باشیم.»
تحقیقات نشان میدهد که تجربهی نشانههای زمانی میتواند انگیزهی دنبال کردن اهداف را افزایش دهد. پاییز در بزرگسالی، یعنی فصلی که آن را از نظر اجتماعی با بازگشت به مدرسه مرتبط میدانیم، ممکن است انگیزهی حرکت به سمت شغل و مشغولیتهای اجتماعی را در ما ایجاد کند.
دکتر رونیت لوی، مدیر مرکز اضطراب باکس کانتی، میگوید: «ما بهعنوان کودکان خردسال یاد گرفتیم که پاییز پر از آدمها، مکانها و فرصتهای جدید است. فصلی است که تمام لوازم مدرسهی جدیدمان را تهیه میکردیم و مشتاق بودیم تا در فعالیتهای جدید غوطهور شویم. این پیوند در بزرگسالی هم با ما میماند و به همین دلیل حس هیجان و امید در هوا موج میزند.»
۱۲۰,۰۰۰
۸۶,۵۲۰ تومان
روانشناسی رنگ نارنجی
رنگ نارنجی گرما و شادی از خود منتشر میکند و انرژی فیزیکی و تحریکآمیز قرمز را با نشاط زرد ترکیب میکند. این رنگ ذهن ما را بر مسائل مربوط به آسایش فیزیکی متمرکز میکند. روانشناسی رنگ نارنجی خوشبینانه و نشاطآور است و روح ما را جوان میکند. کلمات مثبتی که با نارنجی مرتبط هستند عبارتند از: گرما، امنیت، جذابیت، شور، فراوانی، سرگرمی، اجتماعی، مهماننوازی، سرزندگی، فعال، شادی، شادمانی، بشاش، قاطع، پویا، برونگرا، شور و شوق. پس شاید بتوان گفت رنگ نارنجی که در طبیعت پاییز به شدت به چشم میخورد هم میتواند یکی از علتهای روانشناسی عشق به پاییز باشد.
۱۳۰,۵۰۰
۵۰,۸۰۰ تومان
دلایل روانشناختی و روانشناسی عشق به پاییز
شیفتگی ما به پاییز ممکن است فراتر از جایگاه این فصل بهعنوان یک نشانهی زمانی باشد و بخشی از آن ممکن است مربوط به آسودگی بازگشت به یک برنامهی منظم بعد از تابستان باشد.
دکتر صنم حفیظ، عصب روانشناس (neuropsychologist) و مدیر مرکز درک ذهن (Comprehend the Mind)، میگوید: «در طول تابستان، مردم تمایل به سفر و تعطیلات دارند و برنامههایشان کمتر قابل پیشبینی است. با شروع پاییز، اکثر مردم به برنامههای روزمرهی خود بازمیگردند و این باعث میشود که دوستان راحتتر دور هم جمع شوند و معاشرت کنند. این فصل یک جریان روتین راحت و آسوده به همراه دارد.»
آب و هوا هم ممکن است فواید سلامت روان را به همراه داشته باشد یکی دیگر از دلایل روانشناسی عشق به پاییز باشد. دمای خنکتر و شاخ و برگهای تماشایی ما را تشویق میکند تا زمانی را در طبیعت بگذرانیم که با بهبود شادی، رفاه، روابط و احساس داشتن هدف در زندگی مرتبط است.
دکتر سعد میگوید: «علاوه بر تمام این دلایل باید بدایند که دمای خنکتر، باعث وضوح فکر میشود؛ دقیقا برخلاف مه مغزی که با دماهای بالا مرتبط است.»
دکتر لوی میگوید: «عوض کردن لباسهای تابستانی با لباسهای راحت پاییزی میتواند مقداری از فشار روی ظاهر فیزیکی ما را کاهش دهد. به این ترتیب میتوانیم با بدن و خودمان راحتتر باشیم.»
او اضافه میکند: «بسته به محل زندگی شما، پاییز معمولا به معنای پایان فصل لباس شنا است. مردم در پاییز با بدن و ظاهر خود احساس راحتی بیشتری میکنند چون لباسهای بیشتر یا حجیمتری میپوشند.» این، همراه با پذیرش اجتماعی برای لذت بردن از شیرینیها و غذاهای دلچسب پاییزی، به این معنی است که «شرمساری بدن و فشار برای رژیم گرفتن برای حفظ بدنی بینقص و آمادهی ساحل، کمتر است.»
دکتر حفیظ میگوید: «تعطیلات میتواند باعث ایجاد احساس دلتنگی شود و همین موضوع هم میتواند بر هیجان مردم برای ماههای آینده نقش داشته باشد. ما تمایل داریم پیوندهای ناخودآگاه با زمانهای خاصی در زندگی خود ایجاد کنیم که ما را خوشحال میکنند.»
۱۵۵,۰۰۰
۱۳۱,۷۵۰ تومان
بیشترین بهره را از این فصل ببرید
با توجه به مجموعهای از مزایایی که پاییز میتواند به زندگی ما بیاورد و آشنایی با دلایل روانشناسی عشق به پاییز، این فصل میتواند زمان خاص و مناسبی برای تمرکز بر تابآوری (resilience) و جلوگیری از افسردگی زمستانی باشد.
دکتر سعد میگوید: «پاییز زمان جمعآوری تمام چیزهایی است که برای گذراندن زمستان به آنها نیاز داریم. از نظر روانشناختی، به این معنی است که به طرز فکر و مهارتهای مقابلهای خود نگاه کنیم تا تاریکی زمستان را تحمل کنیم. آیا شما برای مقابله با احساسات و افکار منفی در صورت بروز آنها مجهز هستید؟ حالا که پاییز است، زمان آمادهسازی شماست.»
آمادگی هر فرد میتواند کمی متفاوت باشد، اما در ادامه چند پیشنهاد برای افزایش آرامش و آسایش شما در این پاییز ارائه شده کردهایم:
سروتونین: یک انتقالدهندهی عصبی (neurotransmitter) که باعث شادی میشود.
بیرون بروید: چه در حال چیدن کدو تنبل و سیب باشید، چه بچههایتان را برای گردش پاییزی بیرون ببرید یا به پیادهروی بروید، گذراندن وقت در طبیعت میتواند به سلامت روان کمک کند. دکتر حفیظ میگوید: «بیرون رفتن و لذت بردن از هوای تازه یک راه طبیعی برای افزایش سطح اکسیژن در مغز شماست. افزایش اکسیژن باعث آزاد شدن سروتونین میشود.»
اهداف خود را ترسیم کنید: از آنجایی که پاییز مثل یک شروع تازه و زمان افزایش انگیزه است، میتواند فرصتی برای فهمیدن این باشد که میخواهید در ماههای آینده روی چه چیزی تمرکز کنید. مشخص کنید که اهداف شما چیست، چرا این ماموریتها برای شما مهم هستند و مراحل مشخصی برای تحقق آنها بردارید. انجام تمرینهای هدفگذاری اکنون میتواند به شما کمک کند تا اگر در زمستان احساس رخوت کردید، در مسیر خود بمانید.
برای کارهایی که دوست دارید وقت بگذارید: علائم اختلال عاطفی فصلی (seasonal affective disorder) میتواند در این زمان از سال شروع شود. کاری که میتوانید برای ایجاد احساس بهتر انجام دهید، اختصاص دادن زمان به فعالیتهای مورد علاقهتان است؛ فعالیتهایی مثل مطالعه، معاشرت با دوستان، خلق آثار هنری و ورزش. اگر احساس افسردگی میکنید، میتوانید برای حمایت بیشتر با یک متخصص سلامت روان هم در ارتباط باشید.
سخن پایانی
آیا تا به حال فکر کردهاید که چرا بسیاری از مردم واقعا شیفتهی پاییز هستند؟ ممکن است به این دلیل باشد که پاییز یک «نشانهی زمانی» در نظر گرفته میشود، یک مفهوم روانشناختی که به رویدادهایی (مثل تولدها و تغییرات فصلی) اشاره دارد که نحوهی نگاه ما به زمان را تغییر میدهند. این باعث میشود که ما انگیزهی بیشتری برای پذیرش چالشهای جدید و لذت بردن از نعمتهای این فصل داشته باشیم.
متخصصان میگویند با نزدیک شدن به افسردگی زمستانی، پاییز میتواند زمان مناسبی برای تقویت تابآوری و سلامت عاطفی ما باشد. در این فصل گذراندن وقت در طبیعت، ترسیم اهداف و اولویتبندی سرگرمیهای مورد علاقهتان را در برنامهی روزانهتان قرار دهید. اگر شروع به احساس افسردگی کردید یا فقط به حمایت بیشتری نیاز داشتید، با یک متخصص سلامت روان تماس بگیرید.
منابع: verywellmind, inspiredspaces
پاسخ به چند پرسش پرتکرار
چرا بسیاری از مردم عاشق پاییز هستند؟
دلایل متعددی برای علاقه به پاییز وجود دارد، از جمله تغییر رنگ برگها، هوای خنک و دلپذیر، حس نوستالژی و خاطرات خوش کودکی (مثل شروع مدارس)، فراوانی محصولات پاییزی مثل کدو تنبل و سیب، و تعطیلات پاییزی. همچنین، پاییز برای بسیاری نماد شروع دوباره و فرصتی برای هدفگذاری و برنامهریزی است.
آیا روانشناسی میتواند دلیل علاقه به پاییز را توضیح دهد؟
بله، روانشناسی مفهوم «نشانههای زمانی» (temporal landmarks) را مطرح میکند که به رویدادهایی مثل تغییر فصلها اشاره دارد که نحوهی درک ما از زمان را تغییر میدهند. پاییز به عنوان یک نشانهی زمانی میتواند احساس شروع دوباره و انگیزه برای دنبال کردن اهداف را ایجاد کند.
رنگهای پاییزی چه تاثیری بر روان ما دارند؟
رنگهای گرم و غنی پاییزی مثل قرمز، نارنجی و زرد میتوانند احساس گرما، آرامش، شادی و نوستالژی را برانگیزند. این رنگها میتوانند به ما کمک کنند تا با طبیعت ارتباط برقرار کنیم و از زیباییهای آن لذت ببریم.
هوای خنک پاییزی چه تاثیری بر خلق و خوی ما دارد؟
هوای خنک پاییزی میتواند به ما کمک کند تا احساس آرامش و راحتی بیشتری داشته باشیم. بر خلاف گرمای طاقتفرسای تابستان، هوای خنک پاییزی میتواند به وضوح فکری و تمرکز بهتر کمک کند.
آیا ارتباطی بین پاییز و افزایش خلاقیت وجود دارد؟
بعضی از افراد معتقدند که پاییز میتواند الهامبخش خلاقیت باشد. تغییر رنگها، هوای دلپذیر و حس آرامش پاییزی میتواند به ما کمک کند تا به ایدههای جدید و خلاقانهتری دست پیدا کنیم.
چطور میتوانیم از حس خوب پاییز نهایت استفاده را ببریم؟
با انجام فعالیتهایی مثل پیادهروی در طبیعت، لذت بردن از غذاهای پاییزی، گذراندن وقت با عزیزان و برنامهریزی برای اهداف آینده میتوان از حس خوب پاییز نهایت استفاده را برد.
آیا پاییز میتواند برای بعضی افراد احساس غم و اندوه ایجاد کند؟
بله، پاییز میتواند برای بعضی افراد با احساس غم و اندوه همراه باشد. مخصوصا وقتی کوتاه شدن روزها و خاطرات گذشته همراه باشد. مهم است که در این مواقع به خودتان اهمیت دهید و در صورت نیاز از دیگران کمک بگیرید.
چطور میتوانیم با احساس غم و اندوه پاییزی مقابله کنیم؟
فعالیتهایی مثل ورزش، معاشرت با دوستان و خانواده، در معرض نور خورشید قرار گرفتن و دنبال کردن علایق میتواند به مقابله با احساس غم و اندوه پاییزی کمک کند. در صورت نیاز مراجعه به متخصص سلامت روان هم مفید خواهد بود.
آیا غذاهای پاییزی میتوانند بر خلق و خوی ما تاثیر بگذارند؟
بله، غذاهای پاییزی مثل کدو تنبل، سیب و ادویههای گرم میتوانند احساس راحتی، گرما و شادی را ایجاد کنند. این غذاها همچنین سرشار از مواد مغذی هستند که میتوانند به بهبود سلامت جسمی و روانی کمک کنند.
چطور میتوانیم حس خوب پاییز را در طول سال حفظ کنیم؟
با ایجاد عادتهای سالم مثل ورزش منظم، تغذیهی سالم، معاشرت با عزیزان و دنبال کردن علایق میتوانیم حس خوب پاییز را در طول سال حفظ کنیم و از زندگی لذت ببریم.
