لحظۀ تولد یک منظومه ستارهای ثبت شد! – سایت علمی بیگ بنگ
بیگ بنگ: ستارهشناسان موفق به کشف ابتداییترین نشانههای شکلگیری سیارات سنگی در میان گازهای اطراف یک ستاره نوزاد شبیه به خورشید شدند. نمایی نادر و ارزشمند از دوران آغازین شکلگیری منظومههایی مانند منظومه شمسی خودمان.
به گفته پژوهشگران، این یافته نخستین تصویر مستقیم از لحظهی آغازین تولد سیارات سنگی مانند زمین است. دانشمندان گزارش دادند که این یک تصویر لحظهای بیسابقه از «زمان صفر» است یعنی زمانی که سیارات جدید در یک منظومۀ ستارهای، شروع به شکلگیری کردهاند.
تلسکوپ فضایی جیمز وب ناسا و رصدخانه جنوبی اروپا در شیلی با همکاری یکدیگر، این قطعات اولیه تشکیل سیاره در اطراف ستاره جوان معروف به HOPS-۳۱۵ را آشکار کردند. این منظومه حدود ۱۳۷۰ سال نوری با زمین فاصله دارد. (هر سال نوری تقریباً ۹.۵ تریلیون کیلومتر است). ستارۀ میزبان آن در حال تبدیل شدن به یک کوتوله زرد مانند خورشید ماست، اما سن آن تنها بین ۱۰۰ تا ۲۰۰ هزار سال است، در مقایسه با خورشید ما که بیش از ۴.۵ میلیارد سال عمر دارد.
“ملیسا مککلور” از رصدخانه لیدن در هلند، که سرپرستی یک گروه پژوهشی بینالمللی را بر عهده داشته، میگوید: «ما برای نخستینبار توانستیم نگاه مستقیمی به منطقهای داغ بیندازیم که سیارات سنگی همانند زمین در اطراف ستارگان جوان در حال شکلگیری هستند. اکنون میتوانیم با اطمینان بگوییم که مراحل آغازین تشکیل سیارات، همین حالا در حال وقوع است.»
از سوی دیگر، “فرد سیسلا” از دانشگاه شیکاگو که در این تحقیق مشارکتی نداشته، اظهار داشت: «این مشاهدات دیدی بینظیر از درون یک منظومه سیارهای در حال تولد ارائه میدهد. این همان چیزی است که مدتها منتظرش بودیم. ستارهشناسان سالهاست دربارهی چگونگی شکلگیری منظومههای سیارهای نظریهپردازی میکنند، و حالا با این کشف، فرصتی ارزشمند برای پیشبرد درکمان از این فرآیند فراهم شده است.»
در این مطالعه، مککلور و تیمش با استفاده از ابزارهای پیشرفته به اعماق دیسک گازی اطراف یک ستاره نوزاد خیره شدند و موفق شدند ذرات جامدی را که در حال چگالش و فشرده شدن بودند شناسایی کنند؛ نشانههایی ابتدایی از آغاز فرآیند سیارهزایی. وجود شکافی در بخش بیرونی دیسک و همچنین زاویه خاص چرخش ستاره به سمت زمین، امکان مشاهده مستقیم ناحیه داخلی دیسک را فراهم کرد.
در این ناحیه، پژوهشگران موفق به کشف گاز مونوکسید سیلیکون و همچنین بلورهای سیلیکات معدنی شدند موادی که تصور میشود نخستین جامدات شکلگرفته در منظومه شمسی ما، بیش از ۴.۵ میلیارد سال پیش بودهاند. این رویداد در مکانی قابل مقایسه با کمربند سیارکی بین مریخ و مشتری که حاوی بقایای بلوکهای سازنده سیارات منظومه شمسی ما است، در حال وقوع است.
اگرچه هنوز مشخص نیست چند سیاره ممکن است در اطراف HOPS-315 شکل بگیرد، اما با توجه به جرم عظیم دیسک گازی آن، ممکن است این منظومه نیز در آینده دارای هشت سیاره یا بیشتر مانند منظومه شمسی ما شود. “مککلور” میگوید این فرآیند ممکن است میلیونها سال طول بکشد. محققان معتقدند که اگر دامنه مشاهدات را گسترش دهیم، میتوانیم به دنبال شباهتها بگردیم و بررسی کنیم که کدام فرآیندها برای شکلگیری سیاراتی مانند زمین حیاتی هستند. آیا واقعاً سیاراتی شبیه زمین در مکانهای دیگر کیهان هم وجود دارند؟ یا ما آنقدر خاص هستیم که انتظار زیادی برای یافتنشان نداشته باشیم؟ جزئیات بیشتر این پژوهش در نشریۀ Nature منتشر شده است.
سایت علمی بیگ بنگ / منابع: phys.org , scitechdaily.com
لینک کوتاه نوشته : https://bigbangpage.com/?p=109094
