چگونه یک غواص 29 دقیقه نفسش را حبس کرد؟ – سایت علمی بیگ بنگ
بیگ بنگ: اغلب ما میتوانیم بین ۳۰ تا ۹۰ ثانیه نفس خود را حبس کنیم. چند دقیقه بدون اکسیژن میتواند مرگ باشد، به همین دلیل بدن ما یک واکنش غیرارادی برای نفس کشیدن دارد.
به گزارش بیگ بنگ، اما ویتومیر ماریچیچ، غواص آزاد کرواسی، اخیراً رکورد جهانی جدیدی ثبت کرد: او توانست ۲۹ دقیقه و ۳ ثانیه در عمق سهمتری یک استخر در کرواسی نفس خود را نگه دارد. این رکورد حدود ۵ دقیقه بیشتر از رکورد قبلی است که در سال ۲۰۲۱ توسط غواص آزاد دیگر کرواسی، بودیمیر شوبات ثبت شده بود.
جالب اینجاست که تمام رکوردهای جهانی نگهداشتن نفس مربوط به غواصان آزاد است؛ افرادی که اساساً «حرفهای در نگه داشتن نفس» هستند. آنها با تمرینهای فیزیکی و ذهنی طولانیمدت یاد میگیرند که چگونه مدت زیادی زیر آب بدون نفس کشیدن باقی بمانند. ماریچیچ رکورد جهانی گینس را برای «طولانیترین نگه داشتن نفس داوطلبانه زیر آب با استفاده از اکسیژن» به دست آورد.
پس غواصان آزاد چطور میتوانند این واکنش حیاتی بدن را به تأخیر بیندازند، و ماریچیچ چطور توانست نفس خود را حدود ۶۰ برابر بیشتر از افراد عادی حبس کند؟
افزایش حجم ریه و ذخیرهسازی اکسیژن
غواصان آزاد تمرینات قلبی–عروقی انجام میدهند؛ یعنی فعالیتهایی که ضربان قلب، تنفس و جریان خون را برای مدتی طولانی افزایش میدهد. آنها همچنین با تمرینات تنفسی، ظرفیت ذخیرهسازی هوای ریههای خود را بیشتر میکنند. این تمرینها شامل شنا، دویدن یا دوچرخهسواری و همینطور تمرین دادن دیافراگم (عضله اصلی تنفس) است.
تنفس دیافراگمی و ورزش قلبی–عروقی به ریهها یاد میدهد که بیشتر منبسط شوند و هوای بیشتری ذخیره کنند. این یعنی ریهها میتوانند اکسیژن بیشتری ذخیره کنند و نفس طولانیتری را پشتیبانی کنند. غواصان آزاد حتی میتوانند با کنترل دیافراگم و عضلات گلو، اکسیژن ذخیرهشده در ریهها را به مجاری هوایی منتقل کنند تا بیشترین میزان اکسیژن وارد خون شود و به دیگر بخشهای بدن برسد.
برای ذخیره اکسیژن بیشتر پیش از رکورد جهانی، ماریچیچ به مدت ۱۰ دقیقه اکسیژن خالص (۱۰۰٪) تنفس کرد. این کار حجم اکسیژن ذخیرهشده در ریههای او را بسیار بیشتر از حالتی کرد که فقط هوای عادی (۲۱٪ اکسیژن) را استنشاق کند.
به همین دلیل رکورد او بهعنوان یک نفسگیری با اکسیژن کمکی در کتاب رکوردهای گینس ثبت شد. با این حال، حتی بدون اکسیژن خالص، ماریچیچ میتواند بیش از ۱۰ دقیقه (۱۰ دقیقه و ۸ ثانیه) نفس خود را نگه دارد.
مقاومت در برابر میل غیرارادی به نفس کشیدن
اکسیژن برای عملکرد و بقای تمام سلولهای بدن ضروری است. اما نکته جالب اینجاست که این کمبود اکسیژن نیست که بدن را وادار به نفس کشیدن میکند، بلکه افزایش دیاکسیدکربن چنین اثری دارد. وقتی سلولها از اکسیژن استفاده میکنند، دیاکسیدکربن تولید میشود که یک محصول زائد و مضر است. این گاز تنها با بازدم از بدن خارج میشود.
هنگامی که نفس خود را حبس میکنیم، مغز افزایش دیاکسیدکربن را حس میکند و ما را مجبور به نفس کشیدن دوباره میکند. غواصان آزاد با تمرین، مغز خود را نسبت به سطوح بالای دیاکسیدکربن و حتی اکسیژن پایین بیحس میکنند. این کار واکنش غیرارادی تنفس را به تعویق میاندازد.
وقتی فردی از این مرحله فراتر میرود، به نقطهای به نام «مرز فیزیولوژیکی» میرسد. در این مرحله، دیافراگم بهطور غیرارادی منقبض میشود تا فرد را مجبور به تنفس کند. این وضعیت بسیار دشوار است و تنها غواصان آزاد حرفهای که دیافراگم خود را تحت کنترل دارند میتوانند پس از این نقطه هم نفسشان را نگه دارند.
ماریچیچ دربارهی این تجربه گفت: «هرچه بیشتر ادامه میدادم، فشار فیزیکی روی دیافراگم بدتر میشد، چون انقباضها شدیدتر بودند. اما از نظر ذهنی مطمئن بودم که تسلیم نخواهم شد.»
تمرکز و کنترل ذهنی حیاتی است
غواصی آزاد تنها یک تمرین فیزیکی نیست، بلکه یک انضباط ذهنی هم هست. غواصان آزاد یاد میگیرند که ترس و اضطراب خود را مدیریت کنند و در حالت ذهنی آرام باقی بمانند. آنها تکنیکهایی مانند مدیتیشن، آگاهی از تنفس و ذهنآگاهی را تمرین میکنند.
جالب اینجاست که ماریچیچ گفت: «بعد از ۲۰ دقیقه، همهچیز از نظر ذهنی آسانتر شد.» کاهش فعالیت ذهنی و جسمی، همراه با ضربان قلب بسیار پایین، باعث میشود اکسیژن کمتری مصرف شود. همین باعث میشود ذخیره اکسیژن مدت بیشتری دوام بیاورد. به همین دلیل ماریچیچ این رکورد را در حالی ثبت کرد که بیحرکت در کف استخر دراز کشیده بود.
این کار را در خانه امتحان نکنید
غیر از ورزشهای رقابتی، بسیاری افراد دیگر هم برای مقاصد سنتی یا تفریحی تمرین نگه داشتن نفس انجام میدهند. برای نمونه، غواصان آما در ژاپن که مروارید جمعآوری میکنند، یا هانییوها در کره جنوبی که غذاهای دریایی برداشت میکنند.
اما نگه داشتن نفس خطرات زیادی دارد. ماریچیچ رکورد خود را اینگونه توصیف کرد: «این یک نمایش بسیار پیشرفته بود که پس از سالها تمرین حرفهای انجام شد و نباید بدون آموزش و ایمنی مناسب امتحان شود.» در واقع، دیاکسیدکربن بالا و کمبود اکسیژن میتواند خیلی سریع باعث بیهوشی شود.
همچنین تنفس اکسیژن خالص ممکن است موجب مسمومیت حاد اکسیژنی شود، چون رادیکالهای آزاد (مواد شیمیایی بسیار واکنشپذیر) میتوانند به سلولها آسیب بزنند. پس اگر در نگه داشتن نفس آموزش ندیدهاید، بهتر است این کار را به حرفهایها بسپارید.
سایت علمی بیگ بنگ / منبع: sciencealert.com
لینک کوتاه نوشته : https://bigbangpage.com/?p=109243
