زوم خیرهکننده جیمز وب به قلب یک ستارۀ مرده – سایت علمی بیگ بنگ
بیگ بنگ: تلسکوپ فضایی جیمز وب با ثبت تصویری بینظیر از «سحابی پروانه» نه تنها منظرهای شگفتانگیز از یک ستاره در حال مرگ را به نمایش گذاشت، بلکه برای نخستینبار سرنخهایی از مواد اولیه سازنده سیارات را در چنین محیطی آشکار کرد.
به گزارش بیگ بنگ، این ابر درخشان از گاز و غبار که آخرین نفسهای یک ستارهی در حال مرگ را نشان میدهد، در فاصلهی ۳۴۰۰ سال نوری از زمین و در صورت فلکی عقرب قرار دارد. سحابی پروانه، که با نام رسمی NGC 6302 شناخته میشود، برخلاف بیشتر سحابیها کروی نیست؛ بلکه جفتی «بال» دارد که دلیل لقب آن است.
ستارهی در حال مرگ مواد را در دو جریان گازی پرقدرت به فضا میفرستد، جریانهایی که در دو جهت مخالف به بیرون شلیک میشوند. این جریانها بهوسیلهی نواری ضخیم از غبار شکل گرفتهاند که بدنهی پروانه را میسازد. این حلقهی غباری نور ستاره را میپوشاند، به همین دلیل تلسکوپهایی که در طولموج مرئی کار میکنند نمیتوانند ستارهی مرکزی را ببینند.
اما تلسکوپ فضایی جیمز وب که در طولموج فروسرخ رصد میکند میتواند درون این غبار را آشکار سازد. برای نخستینبار، تلسکوپ جیمز وب موفق شده ستاره مرکزی بسیار داغ این سحابی را مشاهده کند؛ ستارهای که دمای آن به بیش از ۲۲۰ هزار درجه سانتیگراد میرسد و از جمله داغترین ستارگان شناختهشده در کهکشان راه شیری است.
تحلیل دادههای طیفنگاری جیمز وب نشان داده که این سحابی حاوی ترکیباتی شگفتانگیز است؛ از جمله:
کریستالهای کوارتز
فلزات سنگین مانند آهن و نیکل
مولکولهای آلی پیچیده مانند (هیدروکربنهای چندحلقهای آروماتیک)
این مولکولها معمولاً در محیطهای سرشار از کربن یافت میشوند، اما حضور آنها در سحابیای با اکسیژن بالا، پدیدهای نادر و شگفتانگیز به شمار میرود.
این تصویر و یافتههای همراه آن، درک ما را از چرخهی زندگی ستارگان و شکلگیری منظومههای سیارهای دگرگون میکند. وجود این مواد پیچیده در مراحل پایانی عمر یک ستاره، تأییدی بر این نظریه است که مواد سازنده سیارات میتوانند حتی پس از مرگ ستارگان نیز شکل بگیرند و در کیهان منتشر شوند. جزئیات بیشتر این پژوهش در Monthly Notices of the Royal Astronomical Society منتشر شده است.
سایت علمی بیگ بنگ / منابع: skyatnightmagazine.com , esawebb.org
لینک کوتاه نوشته : https://bigbangpage.com/?p=109262
