اقتصاد بازی در کل دنیا سقوط کرد، به غیر از چین کمونیست! • پامپا

همه‌گیری کرونا اتفاقی عجیب برای صنعت بازی بود؛ در حالی که بسیاری از صنایع، یکی پس از دیگری و در پی قرنطینه‌ها تعطیل و کارکنان آن‌ها بیکار می‌شدند، خانه‌نشین شدن مردم برای بازه‌ای طولانی آن‌ها را پای بازی‌های مختلف و متعددی نشاند. صنعت بازی طی مقعطی بسیار کوتاه، رشدی غیرقابل پیش‌بینی و عظیم را تجربه کرد. بازی‌هایی که فکرشان را نمی‌کردیم، موفقیتی غیرقابل پیش‌بینی را برای شرکت‌های خود رقم زدند، تقاضا برای کنسول‌های بازی بالا رفت و کنسول‌ها کمیاب شدند و در نتیجه‌ی همه‌ی این اتفاقات، درآمدها بارها بیشتر و شرکت‌ها و استودیوها هم بزرگتر شدند. با این حال، سقوطی بزرگ در آینده‌ای نزدیک در کمین بود.

با اتمام قرنطینه‌ها و کاهش زمان و هزینه‌ای که روی بازی‌ها صرف می‌شد، تمام نمودارها روندی نزولی به‌خود گرفتند و اگر یک چیز باشد که نظام سرمایه‌داری به هیچ وجه از آن خوشش نمی‌آید، نموداری است که به سمت پایین حرکت می‌کند. طولی نکشید که تعدیل‌ها شروع شد، تعدیل‌هایی که تا همین امروز ادامه پیدا و ده‌ها هزار نفر را از استودیوهای بازی‌سازی بیکار کرده‌اند.

دو سالی است که فروش کنسول‌ها در دنیا کاهش پیدا کرده، مقایسه‌ی آمار سال به سال فروش بازی‌ها خبر از رکودی چند درصدی در مقایسه با هر سال قبل خود می‌دهد و هزینه‌ی ساخت بازی‌های تراز اول بزرگ بازنمی‌گردند، چه برسد به اینکه به‌سوددهی برسد.

صد البته که رکود صنعت بازی با سقوط اقتصاد جهانی همراه بوده است. نرخ تورم جهانی رکوردهای تازه‌ای ثبت و قدرت خرید مردم کاهش پیدا کرده است. در چنین مواقعی، نباید انتظار داشت تا افراد بتوانند درآمد خود را روی چیزی غیر از نیازهای اساسی هزینه کنند. بازی‌های ویدیویی شاید نیاز اساسی من و شما باشد، اما امروزه برای اکثر مردم، خرید کنسول یا بازی در انتهای لیست هزینه‌هایشان هم پیدا دیده نمی‌شود.

در این میان، صنعت بازی چین کاملا روندی عکس را پیشه کرده است. در مقایسه با سال قبل خود، در سال ۲۰۲۳ شاهد رشدی ۶.۲ درصدی در درآمدهای حاصل از بازی‌های ویدیویی در چین بودیم؛ طوری که بازی‌ها در چین ۴۷.۵ میلیارد دلار درآمد را در این سال رقم زدند. روند رشد صنعت بازی چین در سال ۲۰۲۴ هم ادامه پیدا کرد و چینی‌ها در این سال درآمدی ۴۹.۸ میلیارد دلاری از بازی‌ها خود داشتند. (طبق گزارش Niko Partners)

در حالی که تا پیش از سال گذشته، صنعت بازی چین را فقط با بازی‌های آنلاین و لایو سرویس که مشخصا برای پلتفرم‌های موبایل و کامپیوتر ساخته می‌شدند، می‌شناختیم، امروزه صنعت بازی چین حتی یک تنه مشغول زنده نگه داشتن سبک‌های رو به افول غربی است.

رشد اقتصادی چین در دو دهه‌ی گذشته و جریان بالا رفتن قدرت خرید مردم در چین از کسی پنهان نبود. امروزه چین یکی از بازارهای اصلی سرمایه‌داران امریکایی است و دیزنی و مارول فیلم‌های چند صد میلیون دلاری را با ذهنیت اکران و کسب درآمدی بعضا چند صد میلیون دلاری در چین می‌سازند. چین خود یکی از بازارهای اصلی فروش آیفون برای اپل است. سونی و نینتندو چند سالی است که رسما به عرضه‌ی کنسول‌های بازی خود در چین روی آورده‌اند؛ حتی با اینکه قانون‌گذاران چین و سانسورها از جهات مختلفی برایشان مانع‌تراشی و آن‌ها را مجبور به ساخت فروشگاه‌های محدود شده مختص چین کرده‌اند.

بدون شک بزرگترین تلنگر صنعت بازی چین در تاریخ اخیر، عرضه‌ی «بلک میث: ووکونگ» بود؛ یک بازی چینی که تمام و کمال بر اساس حماسه‌های معروف و افسانه‌های این کشور ساخته شده و محصولی کاملا بومی است.

ووکونگ در بازه‌ای کوتاه پس از عرضه فروشی ۳۰ میلیون نسخه‌ای داشت، اما نکته‌ی قابل توجه، سهم خود چینی‌ها از این رقم است. طبق آمارها، بیش از هشتاد درصد فروش بازی در چین انجام شده؛ طوری که می‌توانیم کم و بیش بگوییم از آمار فروش کلی بازی چیزی حدود ۲۵ میلیون نسخه‌ی آن را چینی‌ها خریده‌اند.

می‌خواهم به این نکته اشاره کنم که ووکونگ یکی از سنگین‌ترین بازی‌ها برای اجرا روی کامپیوتر است؛ طوری که اجرای آن حتی در درجه‌های گرافیکی پایین نیازمند یک کامپیوتر گیمینگ قدرتمند است و حداقل ۲۵ میلیون گیمر چینی یک کامپیوتر گیمینگ بسیار قدرتمند در خانه برای اجرای آن داشته‌اند. آن‌هایی که کامپیوتر گیمینگ نداشتند، به خرید پلی‌استیشن ۵ روی آوردند و فروش این کنسول هم در نتیجه‌ی عرضه‌ی ووکونگ در چین بسیار رشد کرد.

استیم، بزرگترین پلتفرم عرضه‌ی دیجیتال دنیا، امسال مثل همیشه آمار و ارقام مختلف سالانه‌ی خود را منتشر کرد و برای اولین بار، کاربران چینی استیم با رقم ۳۳.۷ درصد بیشترین سهم از کل کاربران استیم را به خود اختصاص داده‌اند.

موفقیت ووکونگ در فروش و هم‌چنین در فصل جوایز، میزان جدیدی سرمایه را به صنعت بازی‌سازی چین تزریق کرده است؛ طوری که در نتیجه‌ی موفقیت این بازی تک نفره‌ی داستان-محور، حالا جمعیتی تازه از بازی‌سازان چینی تصمیم به ساخت بازی‌های داستان-محور گرفته‌اند.

در حالی که هزینه‌ی ساخت بازی‌ها در غرب به‌شدت بالا رفته و شرکت‌های بزرگ چپ و راست پروژه‌های خود را لغو و کارکنان را اخراج می‌کنند، چینی‌ها به بهینه‌ترین شکل ممکن و با بودجه‌هایی بعضا یک دهم بازی‌های تراز اول غربی یا حتی کمتر، مشغول ساخت بازی با بالاترین کیفیت‌های ممکن هستند؛ آن هم در سبک‌هایی که استودیوهای بزرگ غربی منسوخ تلقی می‌کنند.

امروزه دیگر بازی‌های چینی فقط محدود به بازی‌های رایگانی مثل گنشین ایمپکت و زنلس زون زیرو و موبایل لجندز و آنر آو کینگز نیستند، بلکه بازی‌های بزرگ تراز اول داستانی و سینمایی مثل «فانتوم بلید» و «جزر نیستی» و «تصنیف آنتارا» از بین‌شان ظهور پیدا کرده‌اند.

و همه‌ی این‌ها، تازه ابتدای راه بازی‌های چینی بزرگ و تراز اول است. به‌راحتی باید منتظر سلطه‌ی بازی‌سازان و بازی‌های چینی طی یک دهه‌ی آینده در صنعت بازی باشیم؛ آن هم در حالی که تمام دنیا به عرضه‌ی جی‌تی‌ای ۶ چشم دوخته است، تا شاید عرضه‌ی آن پول بزرگ و تازه‌ای را به این صنعت راکد تزریق کند و شرکت‌های در شرف تعطیل آن‌ها را نجات دهد.