یک ستاره جدید در آسمان ظاهر خواهد شد
بیگ بنگ: به گفته محققان ناسا امسال تابستان، ستارهای که حدود سه هزار سال نوری با زمین فاصله در رویدادی نادر منفجر میشود و با چشم غیرمسلح قابل مشاهده خواهد بود.
به گزارش بیگ بنگ، یک ستارهی کم نور در آسمان شب در فاصلهی 3000 سال نوری از منظومه شمسی به زودی برای اولینبار پس از سال 1946 با چشم غیرمسلح دیده خواهد شد – و شما به راحتی میتوانید آن را تماشا کنید.
به گفتهی ناسا، انتظار میرود ستاره تی کرونا بوریلیس (تی تاج شمالی) – که به نام ستاره بلیز هم شهرت دارد – از قدر 10+ (فراتر از دید با چشم غیرمسلح) به قدر 2+ بین امروز تا سپتامبر 2024 به میزان قابل توجهی درخشندگی داشته باشد. این درخشندگی تقریباً برابر با ستاره قطبی یا همان ستاره شمالی، چهل و هشتمین ستارهی درخشان در آسمان شب است. (در نجوم، هرچه یک جسم روشنتر باشد، قدر آن کمتر است؛ برای مثال قدر ماه کامل 12.6- است).
ستاره بلیز را میتوان در صورت فلکی کرونا بوریلیس یا «تاج شمالی» بین صورت فلکی گاوران (Boötes) و هرکول (Hercules) یافت. سادهترین راه برای یافتن ستارۀ کرونا بوریلیس این است که ابتدا برخی از درخشانترین ستارگان را در آسمان شب تابستانی پیدا کنید.
ستاره بلیز یک نمونه نادر از نواختر(Nova) تکرارشونده است که در لاتین به معنای «ستاره جدید» است. این یک منظومۀ ستارهای از دو ستاره تشکیل شده. یک ستاره غول سرخ و سرد که به همراه یک ستاره کوتوله سفید کوچکتر و داغتر، به دور یکدیگر میچرخند. هر 80 سال یکبار، ستارۀ غول سرخ ماده را به سطح کوتوله سفید پرتاب میکند و باعث انفجار میشود. ستارههای دیگر هم کاری مشابه این انجام میدهند، اما نه در چنین مقیاس زمانی کوتاهی.
در واقع نتیجه ستاره تی کرونا بوریلیس گاز هیدروژن را از ستاره غول سرخ که در کنارش قرار دارد به سمت سطح خود میکشد. هر چه هیدروژن بیشتری در سطح آن جمع شود، حرارت و فشار بالا خواهد رفت و در نهایت موجب انفجار میشود. دکتر “ربکا هانسل” دانشمند ناسا میگوید: «این یکی از آن رویدادهایی است که یکبار در عمر هر فرد اتفاق میافتد و احتمالاً باعث خواهد شد عدۀ زیادی ستارهشناسان آینده شوند.»
ستارهشناسان فکر میکنند ستاره بلیز در آستانهی انفجار دوباره است، زیرا از همان الگوی دو انفجار گذشته در سالهای 1866 و 1946 پیروی میکند. این ستاره ده سال قبل از هر دو انفجار، تا حدودی درخشانتر شد، سپس در نهایت درست قبل از انفجار بزرگ دوباره کم نور شد. این دقیقاً همان چیزی است که در حال رخ دادن است؛ این ستاره از سال 2015 درخشانتر شد و به دنبال آن در مارس 2023 دچار کاهش نور قابل مشاهدهای شد. این الگوی آشنا نشان میدهد که یک انفجار دیگر قریبالوقوع است.
در 10 فوریه 1946، ستاره بلیز 600 برابر درخشانتر از یک هفته قبلش شد. هنگامی که درخشندگی آن به اوج خود برسد، ستاره بلیز احتمالا برای چند روز (کمی بیش از یک هفته) با چشم غیرمسلح با یک جفت دوربین دوچشمی یا یک تلسکوپ کوچکِ خوب، قابل مشاهده است.
ترجمه: سحر اللهوردی/ سایت علمی بیگ بنگ
منابع: NASA , livescience.com
