یک جاندار عجیب تعریف حیات را به چالش کشید – سایت علمی بیگ بنگ
بیگ بنگ: دانشمندان میکروارگانیسم جدیدی به نام سوکونا آرکئوم میرابیله را کشف کردند که مرز بین زندگی و غیرزندگی را زیرسوال میبرد. این موجود میتواند مانند سلولهای زنده، تکثیر شود و پروتئین بسازد، اما بیشتر عملکردهای متابولیکی را ندارد و کاملاً به یک میزبان برای بقا وابسته است.
به گزارش بیگ بنگ، درون یک پلانکتون کوچک، سلولی حتی کوچکتر کشف شده که رفتاری شبیه ویروس دارد و مرز میان زنده و غیرزنده بودن را زیر سؤال میبرد. مرز بین حیات و بیجان بودن، همواره محل بحث بوده و به طور سنتی، قبل از ویروسها کشیده شده است. اما موجودی که اخیراً کشف شده و بهطور موقت «Sukunaarchaeum mirabile» نام گرفته، بهشدت به این مرز نزدیک شده است.
ویروسها بهطور سنتی در دستهی “زندهها” قرار نمیگیرند، چون: خودشان غذا یا انرژی تولید نمیکنند. نمیتوانند بدون میزبان تکثیر یا فعالیت کنند. هیچگونه متابولیسم (سوختوساز) ندارند. اما این موجود جدید به طرز عجیبی، درست در نزدیکی مرز جاندار و غیرجاندار قرار دارد و تعریف ما از «زنده بودن» را زیر سؤال میبرد.
این جاندار تنها ۲۳۸۰۰۰ جفت باز DNA دارد؛ در حالی که برخی ویروسها تا ۷۳۵۰۰۰ یا حتی ۲٫۵ میلیون جفت باز دارند. این موجود، مانند ویروسها، اکثر عملکردهای زیستی از جمله متابولیسم را به میزبان خود واگذار میکند. و همچون ویروسها، بیشتر ژنهای آن به یک هدف اختصاص دارد: تکثیر خود.
“ریو هارادا” ژنومشناس دانشگاه دالهوزی کانادا و تیمش توضیح دادند: «ژنوم آن بهشدت سادهسازی شده، بهطوری که تقریباً فاقد تمام مسیرهای متابولیکی شناختهشده است و عمدتاً تنها شامل ابزارهای تکثیر هستهای خود میشود.»
با این حال، برخلاف ویروسها، این جاندار هنوز ژنهایی برای ساخت پروتئینهای تکثیر DNA خود دارد – از جمله ریبوزومها، RNA پیامرسان (mRNA) و RNA ناقل (tRNA) – در حالی که ویروسها برای این کار کاملاً به ماشینآلات سلولی میزبان متکی هستند. علاوه بر این، پروتئینهایی تولید میکند که احتمالاً در تشکیل غشایی برای حفاظت از حلقه کوچک DNA آن نقش دارند؛ و این احتمالاً در تعامل با میزبان پلانکتونیاش مؤثر است.
بر اساس ساختار ژنتیکی و کروموزوم حلقویاش، به نظر میرسد این جاندار به قلمرو آرکیها تعلق دارد، یعنی همان شاخهای که موجودات پیچیدهتر (یوکاریوتها) نیز از آن منشأ گرفتهاند. این میکروب عجیب با حذف کامل ژنهای متابولیکی و تمرکز صرف بر تکثیر، پرسشهایی اساسی دربارهی تعریف علمی «زندگی» و مرزهای آن مطرح کرده است.
این یافته چشماندازهای تازهای برای پژوهش دربارهی ارتباطات میکروبی، فرگشت حیات و شناخت ژرفتر از تنوع زیستی را فراهم میکند؛ شاید در آینده شاهد شناسایی موجوداتی باشیم که حتی تعاریف سنتی حیات را نیز بازتعریف کنند. جزئیات بیشتر این پژوهش در نشریۀ bioRxiv منتشر شده است.
سایت علمی بیگ بنگ / منبع: sciencealert.com
لینک کوتاه نوشته : https://bigbangpage.com/?p=109067
