آیا «حفار» حرفه‌ی تام کروز را دگرگون خواهد کرد؟ • پامپا

تریلر فیلم «حفار» (Digger)، همکاری قریب‌الوقوع تام کروز، سوپراستار سینما، و آلخاندرو گونزالس اینیاریتو، فیلمساز مکزیکی، تاکنون انبوهی از سؤالات و نظرات را برانگیخته است. برخی امیدوارند «حفار» بالاخره اسکار کروز را برایش به ارمغان بیاورد؛ همزمان برخی نگرانند فیلم به اندازه‌ی فیلم‌های دیگر اینیاریتو، چون «بابل» (Babel) و «باردو» (Bardo) به‌شدت سنگین باشد (چه نگرانی بیهوده‌ای). اما صحبت از اینیاریتو، موفق‌ترین فیلم او، «بردمن یا فضیلت غیرمنتظره جهل» (Birdman or The Unexpected Virtue of Ignorance) محصول ۲۰۱۴ میلادی را یادمان می‌اندازد.

مایکل کیتون قهرمان «بردمن» است. او پس از یک دوره محبوبیت بعد از اجرایش در نقش بتمن فیلم‌های تام برتون، با افول سنگینی در دوران حرفه‌ای‌اش مواجه شد. اما این «بردمن» بود که در سال ۲۰۱۴، جانی دوباره به حرفه‌ی کیتون بخشید و جایگاه او را به عنوان یکی از بزرگان هالیوود تثبیت کرد. آیا «حفار» هم می‌تواند همان کاری را برای تام کروز بکند که «بردمن» برای مایکل کیتون کرد؟ تام کروزی که خلاف کیتون، حتی بعد از «تاپ گان: ماوریک» (Top Gun: Maverick) و فیلم ضعیف‌تر «مأموریت: غیرممکن – روزشمار نهایی» (Mission: Impossible—The Final Reckoning) ذره‌‌ای از محبوبیتش کاسته نشده است؟

البته تام کروز فراز و نشیب‌های خودش را داشته است. به لطف فیلم‌های موفقی مانند «تجارت پرمخاطره» (Risky Business) و «تاپ گان» (۱۹۸۶)، کروز دهه‌های ۸۰ و ۹۰ میلادی را صرف بازی در نقش قهرمانان مغرور و کاریزماتیک کرد. فیلم‌های این دوره‌ی کروز کم و بیش از یک خط داستانی پیروی می‌کردند: شخصیت کروز در ابتدای فیلم فکر می‌کند که بهترین است، با افرادی روبرو می‌شود که فکر نمی‌کنند او بهترین است و سپس در پایان فیلم به همه ثابت می‌کند که واقعاً بهترین است.

در پایان دهه‌ی ۹۰، کروز نشان داد که می‌خواهد فراتر از این کلیشه‌های شخصیتی محدود حرکت کند. او با کارگردانانی مانند استنلی کوبریک (در فیلم «چشمان کاملا بسته»)، استیون اسپیلبرگ (در فیلم «گزارش اقلیت») و مایکل مان (در فیلم «وثیقه») همکاری و نقش شخصیت‌های پیچیده‌ای را بازی کرد؛ شخصیت‌هایی که اعتماد به نفس فراوانشان، نشان‌دهنده‌ی یک نقص وجودی عمیق است. در همان زمان، کروز مجموعه فیلم‌های «مأموریت: غیرممکن» خود را احیا کرد و کارگردانی «ماموریت: غیرممکن ۳» را به جی. جی. آبرامز سپرد و این فیلم شش سال پس از اکران فیلم قبلی، به سینماها آمد.

در این سال‌ها، تام کروز دوران جالبی را در حرفه‌ی بازیگری خود از سر می‌گذراند؛ اما «مأموریت: غیرممکن ۳» به زنگ خطری برای دهه‌ی بعدی زندگی او تبدیل شد. پس از رفتار عجیب و غریب او در مصاحبه‌ای با اپرا وینفری در سال ۲۰۰۵، تمام بخش‌های ناخوشایند زندگی کروز به بیرون درز کرد: رابطه‌اش با کیتی هولمز که ۱۶ سال از خودش جوان‌تر بود، پایان ناخوشایند ازدواجش با نیکول کیدمن و ارتباطش با ساینتولوژی (Scientology). افشا شدن این جزئیات از زندگی خصوصی تام کروز، شخصیت سینمایی او را هم کمتر خوشایند می‌کرد. با اینکه مخاطبان همچنان برای دیدن فیلم‌های «مأموریت: غیرممکن» به سینما می‌رفتند، اما عناوین عجیب‌تری به کارنامه‌ی تام کروز راه پیدا کردند؛ مثل  نقش عجیب و غریب و ازخود راضی تام کروز به عنوان مدیر اجرایی استودیو، لس گراسمن در فیلم «تندر استوایی» (Tropic Thunder) و فیلم‌های ناامیدکننده‌ای چون «شوالیه و روز» (Knight and Day)، «دوران راک» (Rock of Ages) و «مومیایی» (The Mummy).

سپس، اتفاق عجیبی افتاد. شاید به خاطر تریلر فوق‌العاده‌ی فیلم «ماموریت: غیرممکن – فال‌اوت» (Mission: Impossible—Fallout) بود، یا شاید به خاطر اصرار تام کروز برای دست نگه داشتن در اکران «تاپ گان: ماوریک» تا زمان بازگشایی سینماها پس از همه‌گیری. هر چه که بود، مردم تام کروز را بخشیدند، حداقل روی پرده. هیچ‌کس عجیب و غریب بودن یا ساینتولوژی او را فراموش نکرد؛ اما عجیب وغریب بودن‌های او با اشتیاقش به سینما جبران شد. هیچ‌کس دیگر از او به عنوان یک ستاره‌ی محبوب هالیوود صحبت نمی‌کرد، بلکه به‌عنوان میلیاردری از او صحبت می‌شد که محض سرگرمی ما، با بدلکاری‌های خطرناک، مدام جانش را به خطر می‌اندازد.

از این نظر، کروز تفاوت چندانی با مایکل کیتون در حدود سال ۲۰۱۴ ندارد. با وجود تفاوت در مسیر شغلی و محبوبیتشان، نه کیتونِ آن زمان و نه کروزِ امروز به خاطر قدرت اجراء و بازیگری‌اشان مورد تحسین قرار نمی‌گیرند. هردوی آن‌ها بخش‌هایی زنده از فرهنگ عامه هستند؛ کیتون به خاطر اینکه دهه‌ها پیش نقش بتمن را بازی کرد، و کروز به خاطر اینکه عجیب‌ترین ستاره‌ی سینمای دوران ماست.

اینیاریتو در فیلم «بردمن» از شخصیت ستاره‌ای و سیر حرفه‌ای کیتون برای روایت داستان بازیگری استفاده کرد که اسیر ابرقهرمانی است که زمانی نقشش را بازی می‌کرده. با وجود تصمیمات فرمی پرزرق و برق، دشواری‌های تکنیکی در برداشت‌های طولانی و موسیقی جازِ جذاب، «بردمن» با مخاطبان ارتباط گرفت و باعث شد مردم دوباره قدر کیتون را بدانند. «بردمن» کمک کرد مایکل کیتون دوباره به یکی از محبوب‌ترین بازیگران روی پرده‌ی سینما تبدیل شود.

در حال حاضر، نمی‌توان گفت آیا فیلم تازه‌ی اینیاریتو، «حفار»، نیز همین کار را برای حرفه‌ی تام کروز خواهد کرد یا خیر. تریلر آن هم چیز زیادی به ما نمی‌گوید؛ فقط چندتایی نمای امپرسیونیستی از شخصیت تام کروز که در دفتری با دیوارهای چوبی فریادهای نامفهوم می‌زند. علاوه بر این، لازم به ذکر است که هیچ یک از جوایز اسکاری که «بردمن» برنده شد به کیتون نرسید (اگرچه ایناریتو به لئوناردو دی‌کاپریو کمک کرد تا سال بعد با فیلم «بازگشته» (The Revenant) اسکار بگیرد).

با این حال، اگر ایناریتو بتواند احساسات پیچیده‌ی ما را در مورد بزرگترین ستاره‌ی سینمای نسل به کمدی سیاه تبدیل کند، فیلم «حفار» ممکن است طرز فکرمان را در مورد تام کروز تغییر دهد و لایه‌ی دیگری به این بازیگر عجیب بیفزاید؛ شاید حتی اسکاری هم نصیبش کند.

منبع: Den of Geek