۱۰ انیمه‌ی حماسی برتر؛ از «افسانه قهرمانان کهکشان» تا «وان پیس» • پامپا

انیمه به عنوان یک مدیوم، همیشه علاقه ویژه‌ای به روایت داستان‌های بزرگ و باشکوه داشته است؛ داستان‌هایی که به معنای واقعی کلمه می‌توان آن‌ها را حماسی نامید. در تعریف کلاسیک، حماسه روایتی از کارهای خارق‌العاده یک قهرمان است که معمولا طی سال‌ها یا حتی نسل‌ها جریان دارد و ریشه در سنت‌های شفاهی و شعرهای حماسی باستانی دارد. با این حال، امروزه مفهوم حماسه گسترده‌تر شده و تقریبا هر داستان بزرگ‌مقیاس و جاه‌طلبانه‌ای که حس عظمت، شکوه و ماجراجویی را منتقل کند، در این دسته قرار می‌گیرد.

روایت‌های حماسی در دنیای انیمه به دلیل مخاطرات بزرگ، جهان‌های گسترده، شخصیت‌های ماندگار و حس ماجراجویی بی‌پایان، همواره از محبوب‌ترین آثار این مدیوم بوده‌اند. این مجموعه‌ها مخاطب را به دنیاهایی می‌برند که هر نبرد، هر تصمیم و هر سفر می‌تواند سرنوشت یک ملت، یک سیاره یا حتی تمام جهان را تغییر دهد. به همین دلیل است که حماسه‌های کلاسیکی مانند گیلگمش، ایلیاد و ادیسه پس از هزاران سال همچنان از تاثیرگذارترین روایت‌های تاریخ بشر به شمار می‌روند و آثار مدرن، از جمله انیمه‌ها، همچنان از همان الگوها الهام می‌گیرند. نتیجه این الهام، خلق مجموعه‌هایی است که با داستان‌گویی جاه‌طلبانه، شخصیت‌های فراموش‌نشدنی و مقیاسی چشمگیر، همچنان نفس مخاطبان را در سینه حبس می‌کنند. در ادامه، ۱۰ سریال انیمه برتر تاریخ در سبک حماسی را مرور می‌کنیم.

۱۰. «افسانه قهرمانی ارسلان» (The Heroic Legend of Arslan)

• سال اکران: ۲۰۱۵ تا ۲۰۱۶
• کارگردان: نوریوکی آبه
• امتیاز کاربران IMDb به انیمه: ۷.۵ از ۱۰

افسانه قهرمانی ارسلان یکی از آن انیمه‌های فانتزی حماسی است که با وجود کیفیت بالا، کمتر از آنچه شایسته است مورد توجه قرار گرفته. این مجموعه تقریبا تمام ویژگی‌های یک حماسه کلاسیک را در خود دارد. داستان با الهام از تاریخ و اسطوره‌های ایران و همچنین رمان «امیر ارسلان نامدار» شکل گرفته و سرگذشت ارسلان، شاهزاده سرزمین پارس را روایت می‌کند؛ شاهزاده‌ای که پس از از دست دادن پادشاهی، برای بازپس‌گیری کشورش و رسیدن به تاج‌وتخت، سفری طولانی و پرخطر را آغاز می‌کند.

تنها نقطه ضعف مهم این مجموعه، ناتمام ماندن اقتباس انیمه‌ای آن است. هیچ‌یک از نسخه‌های ساخته‌شده نتوانسته‌اند همه ۱۶ جلد رمان اصلی را پوشش دهند. به همین دلیل، کسانی که می‌خواهند این روایت را به طور کامل دنبال کنند، باید سراغ رمان‌ها یا اقتباس مانگای آن بروند.

۹. «کینگدام» (Kingdom)

• سال اکران: ۲۰۱۲ تاکنون
• کارگردان: نائوهیتو تاکاهاشی و دیگران
• امتیاز کاربران IMDb به انیمه: ۸.۸ از ۱۰

اگر به دنبال یک حماسه بزرگ هستید که به جای عناصر فانتزی، بر بستر تاریخ شکل گرفته باشد، کینگدام یکی از بهترین گزینه‌هاست. این انیمه در دوران حکومت‌های جنگ‌طلب چین باستان جریان دارد و روند پرتنش اتحاد این سرزمین را از دل جنگ‌ها، رقابت‌های سیاسی و نبردهای بزرگ روایت می‌کند. مجموعه علاوه بر وفاداری قابل توجه به رویدادهای تاریخی، به خاطر پرداخت شخصیت‌ها، نبردهای گسترده و کشمکش‌های سیاسی، همواره مورد تحسین قرار گرفته است.

البته اقتباس انیمه‌ای در شروع مسیر بی‌نقص نبود. فصل‌های نخست به دلیل استفاده گسترده از جلوه‌های کامپیوتری و کیفیت بصری ناهماهنگ، بسیاری از مخاطبان را ناامید کرد. با این حال، اگر بتوان از این ضعف‌های اولیه چشم‌پوشی کرد، کینگدام یکی از گسترده‌ترین و جاه‌طلبانه‌ترین روایت‌های حماسی دنیای انیمه را پیش روی مخاطب قرار می‌دهد.

۸. «برزرک» (Berserk)

• سال اکران: ۱۹۹۷
• کارگردان: نائوهیتو تاکاهاشی
• امتیاز کاربران IMDb به انیمه: ۸.۸ از ۱۰

کمتر اثری در دنیای انیمه به اندازه برزرک جایگاه افسانه‌ای پیدا کرده است. شاهکار کنتارو میورا نه تنها یکی از مهم‌ترین آثار فانتزی تاریک محسوب می‌شود، بلکه از نظر ساختار روایی نیز شباهت زیادی به حماسه‌های بزرگ کلاسیک دارد. داستان، مسیر تلخ و خونین گاتس، شمشیرزنی سرسخت را دنبال می‌کند که در جهانی خشن و الهام‌گرفته از اروپای قرون وسطی، برای انتقام و بقا می‌جنگد.

برزرک با تمرکز بر تراژدی، سرنوشت، خشونت و سقوط شخصیت‌ها، بسیاری از ویژگی‌های حماسه‌های کهن را بازآفرینی می‌کند. دنیای وسیع آن نیز با ترکیب عناصر تاریخی و موجودات کابوس‌وار، فضایی منحصربه‌فرد می‌سازد.

با این حال، این مجموعه هم مانند افسانه قهرمانی ارسلان از اقتباس‌های ناقص آسیب دیده است. هیچ‌یک از نسخه‌های انیمه نتوانسته‌اند داستان مانگا را به طور کامل روایت کنند؛ مانگایی که خود نیز با درگذشت کنتارو میورا ناتمام ماند و بعدها توسط تیم سازنده ادامه پیدا کرد.

۷. «موبایل سوت گاندام» (Mobile Suit Gundam)

• سال اکران: ۱۹۷۹ تا ۱۹۸۰
• کارگردان: یوشیوکی تومینو
• امتیاز کاربران IMDb به انیمه: ۷.۹ از ۱۰

بخش بزرگی از حماسه‌های کهن بر پایه اسطوره‌ها شکل گرفته‌اند و بعدها الهام‌بخش آثار فانتزی شدند. اما روایت‌های حماسی تنها به گذشته تعلق ندارند و سال‌هاست که آینده، فضا و فناوری نیز به بستری برای چنین داستان‌هایی تبدیل شده‌اند. در میان آثار علمی-تخیلی، مجموعه موبایل سوت گاندام یکی از بزرگ‌ترین نمونه‌های این رویکرد است.

گاندام که آغازگر سبک «ربات‌های واقعی» (real robot) به شمار می‌رود، از زمان پخش نخستین مجموعه در سال ۱۹۷۹ تاکنون، نزدیک به پنج دهه است که جنگ‌های فضایی، درگیری‌های سیاسی و سرنوشت تمدن‌های مختلف را در خطوط زمانی گوناگون روایت می‌کند. ساختار داستانی بسیاری از آثار این مجموعه، یادآور حماسه‌های کلاسیک است؛ با این تفاوت که همه چیز در مقیاسی میان‌ستاره‌ای و با محوریت جنگ‌های فضایی روایت می‌شود.

۶.«حماسه وینلند» (Vinland Saga)

• سال اکران: ۲۰۱۹ تا ۲۰۲۳
• کارگردان: شوئیچی یابوتا
• امتیاز کاربران IMDb به انیمه: ۸.۹ از ۱۰

حماسه وینلند یکی از بهترین نمونه‌های یک روایت تاریخی حماسی در دنیای انیمه است؛ اثری که داستان خود را در دوران وایکینگ‌ها روایت می‌کند و زندگی تورفین را از کودکی سرشار از خشم و انتقام تا تبدیل شدن به انسانی پخته و جست‌وجوگر دنبال می‌کند. مسیر زندگی او، نمونه‌ای کم‌نظیر از رشد شخصیت در یک حماسه کلاسیک است؛ سفری که قهرمان در آن نه فقط از نظر توانایی، بلکه از نظر فکری و اخلاقی نیز دگرگون می‌شود.

اما جذابیت این مجموعه تنها به تحول تورفین محدود نیست. حماسه وینلند در بستری از جنگ‌های خونین، اتحادهای سیاسی متغیر و رقابت قدرت‌های بزرگ اروپایی جریان دارد و در تمام طول روایت، مقیاس گسترده داستان را حفظ می‌کند. با وجود این ابعاد وسیع، انیمه هرگز از پرداخت احساسی شخصیت‌ها غافل نمی‌شود و همین تعادل، آن را به یکی از درخشان‌ترین آثار حماسی سال‌های اخیر تبدیل کرده است.

۵. «حمله به تایتان» (Attack on Titan)

• سال اکران: ۲۰۱۳ تا ۲۰۲۳
• کارگردان: تتسورو آراکی
• امتیاز کاربران IMDb به انیمه: ۹.۱ از ۱۰

حماسه‌های کلاسیک تنها درباره پیروزی قهرمانان نیستند؛ بسیاری از آن‌ها سقوط، تردیدهای اخلاقی و بهای سنگین تصمیم‌های شخصیت‌های اصلی را نیز به تصویر می‌کشند. از همین رو، داستان ارن یگر در حمله به تایتان را می‌توان یکی از مدرن‌ترین نمونه‌های یک حماسه تراژیک دانست؛ روایتی که در آن خشونت، فداکاری و پیچیدگی‌های اخلاقی، نقشی اساسی در پیشبرد داستان دارند.

از نظر مقیاس نیز این مجموعه به شکلی هوشمندانه گسترش پیدا می‌کند. داستان در ابتدا تنها درباره بقای انسان‌هایی است که پشت دیوارهای عظیم از خود در برابر تایتان‌های آدم‌خوار دفاع می‌کنند، اما هرچه روایت پیش می‌رود و رازهای بیشتری از جهان داستان آشکار می‌شود، حمله به تایتان از یک نبرد برای بقا به درامی نظامی و سیاسی با ابعادی جهانی تبدیل می‌شود؛ حماسه‌ای که هر فصل، دامنه درگیری‌ها را گسترده‌تر از قبل می‌کند.

۴. «گورن لاگان» (Gurren Lagann)

• سال اکران: ۲۰۰۷
• کارگردان: هیرویوکی ایمائیشی
• امتیاز کاربران IMDb به انیمه: ۸.۳ از ۱۰

اگر قرار باشد تنها با یک واژه گورن لاگان را توصیف کنیم، احتمالا بهترین انتخاب حماسی است. داستان سایمون، پسربچه‌ای خجالتی که از روستایی زیرزمینی راهی سطح زمین می‌شود تا برای آزادی انسان‌ها بجنگد، از همان ابتدا سرشار از شور، امید و روحیه مبارزه است.

با پیشرفت داستان، مقیاس این مجموعه نیز به شکلی چشمگیر افزایش پیدا می‌کند. روایت با نبردهایی کوچک میان ربات‌ها آغاز می‌شود، اما رفته‌رفته به رویارویی‌هایی در ابعاد کیهانی می‌رسد؛ نبردهایی که حتی کهکشان‌ها نیز به سلاح تبدیل می‌شوند. با وجود این اغراق آگاهانه، گورن لاگان هرگز جذابیت یا قدرت الهام‌بخش خود را از دست نمی‌دهد و تا پایان، همان انرژی و هیجان آغازین را حفظ می‌کند.

۳. «ناو جنگی فضایی یاماتو» (Space Battleship Yamato)

• سال اکران: ۱۹۷۴ تا ۱۹۷۹
• کارگردان: لیجی ماتسوموتو
• امتیاز کاربران IMDb به انیمه: ۸ از ۱۰

ناو جنگی فضایی یاماتو ساخته لیجی ماتسوموتو، فقط یک اپرای فضایی ماندگار نیست؛ این مجموعه یکی از مهم‌ترین آثار تاریخ انیمه به شمار می‌رود و بسیاری آن را نخستین روایت حماسی واقعی در قالب یک سریال انیمه می‌دانند. این اثر با ارائه داستانی پیوسته، بلند و بزرگ‌سالانه، مسیر تازه‌ای را برای روایت‌های سریالی در صنعت انیمه باز کرد.

داستان درباره سفری طولانی با ناو جنگی یاماتو است؛ سفینه‌ای که برای یافتن فناوری لازم جهت نجات زمین آلوده و رو به نابودی، راهی سیاره‌ای دوردست می‌شود. این سفر فضایی، تمام ویژگی‌های یک حماسه کلاسیک را در خود دارد؛ از ماجراجویی طولانی و خطرهای پی‌درپی گرفته تا نبردهای بزرگ و قهرمانانی که سرنوشت بشر به تصمیم‌های آن‌ها گره خورده است. به همین دلیل، این مجموعه با وجود گذشت چند دهه از نخستین پخش خود در سال ۱۹۷۴، همچنان اثری تاثیرگذار و تماشایی محسوب می‌شود.

۲. «وان پیس» (One Piece)

• سال اکران: ۱۹۹۹ تاکنون
• کارگردان: کونوسوکه آودا، مونه‌هیسا ساکای، تاتسویا ناگامینه
• امتیاز کاربران IMDb به انیمه: ۹ از ۱۰

اگر قرار باشد یک اثر را نزدیک‌ترین نمونه به مفهوم حماسه مدرن در دنیای انیمه بدانیم، بدون تردید وان پیس یکی از بهترین گزینه‌هاست. این مجموعه، ماجراجویی عظیمی را روایت می‌کند که نزدیک به سه دهه است میلیون‌ها مخاطب در سراسر جهان آن را دنبال می‌کنند. گستردگی جهان داستان، تنوع شخصیت‌ها، جزئیات فراوان و روایت بلندمدت، باعث شده وان پیس به یکی از جاه‌طلبانه‌ترین آثار تاریخ انیمه تبدیل شود.

تقریبا همه عناصر این مجموعه یادآور حماسه‌های کهن هستند؛ از سفری طولانی و پرخطر گرفته تا رویارویی با دشمنان قدرتمند، کشف سرزمین‌های ناشناخته و دنبال کردن رویایی بزرگ. البته این ویژگی‌ها با ساختار مدرن انیمه‌های شونن ترکیب شده‌اند و در جهانی کاملا فانتزی جریان دارند.

مانکی دی. لوفی نیز نمونه‌ای ایده‌آل از یک قهرمان حماسی است. او با رویایی بزرگ، یعنی رسیدن به انتهای گرند لاین و تبدیل شدن به پادشاه دزدان دریایی، قدم در سفری می‌گذارد که هر لحظه آن پر از خطر، شگفتی و ماجراجویی است. وان پیس به لطف همین مقیاس گسترده و داستان‌گویی بلندمدت، حتی پس از گذشت دهه‌ها همچنان یکی از شاخص‌ترین روایت‌های حماسی دنیای انیمه به شمار می‌رود.

۱. «افسانه قهرمانان کهکشان» (Legend of the Galactic Heroes)

• سال اکران: ۱۹۸۸ تا ۱۹۹۷
• کارگردان: نوبورو ایشی گورو
• امتیاز کاربران IMDb به انیمه: ۹ از ۱۰

افسانه قهرمانان کهکشان بدون تردید حماسی‌ترین اپرای فضایی تاریخ انیمه است. این مجموعه، روایتی عظیم از جنگی طولانی میان دو ابرقدرت میان‌ستاره‌ای با ایدئولوژی‌های کاملا متفاوت ارائه می‌دهد و در طول ۱۱۰ قسمت، داستانی بسیار گسترده و پیچیده را با دقتی تحسین‌برانگیز پیش می‌برد. صدها شخصیت تاثیرگذار، خطوط داستانی درهم‌تنیده و وسعت چشمگیر جهان داستان، این مجموعه را به اثری تبدیل کرده که کمتر نمونه‌ای برای آن می‌توان پیدا کرد.

برخلاف بسیاری از حماسه‌های کلاسیک که بر مسیر یک قهرمان واحد تمرکز دارند، افسانه قهرمانان کهکشان مخاطب را وارد جهانی می‌کند که شخصیت‌های متعدد، هر کدام نقشی تعیین‌کننده در پیشبرد داستان دارند. این مجموعه، نبردهای فضایی را بر پایه تاکتیک‌های نظامی، رقابت‌های سیاسی و چالش‌های اخلاقی بنا می‌کند و به همین دلیل، جهان آن بیش از آنکه به یک فانتزی فضایی شباهت داشته باشد، یادآور یک تاریخ جایگزین است.

داستان‌گویی جاه‌طلبانه، پیچیدگی روایت، شخصیت‌پردازی عمیق و مقیاس کم‌نظیر باعث شده افسانه قهرمانان کهکشان جایگاه خود را به عنوان یکی از بزرگ‌ترین شاهکارهای حماسی تاریخ انیمه تثبیت کند؛ اثری که همچنان معیار سنجش بسیاری از اپراهای فضایی و روایت‌های بلند در این مدیوم به شمار می‌رود.

منبع: CBR